موضوع کنفرانس : بررسی نظام آموزش و پرورش کشور سوئد
پایتخت: استکهلم
جمعیت: ۹،۳ میلیون, حدود ۰،۱۴ از جمعیت دنیا
طول عمر: مردها ۷۹, زنها ۸۳
جمعیت متولدین خارج از کشور: ۱۳،۸%
مذهب: کلیسای سوئد لوترنهای اونجلیک است. تعداد زیاد دیگری مذهبها وعقاید دیگر هم وجود دارد.
زبان: سوئدی
سیستم دولتی: شاهنشاهی تحت نفوذ قانون اساسی, به همراه دموکراسی مجلس شورا
روز ملی: ۶ ژوئن
سیستم تحصیلاتی: ۹ سال تحصیلات الزامی, اما اکثریت به جمع ۳ سال دبیرستان را ادامه میدهند. تقریبا یک سوم به تحصیلات دانشگاهی ادامه میدهند.
ساعاتکاری: هفته عادی ساختار کلی نظام آموزشی سوئد، مدارس عمومی کودکان و نوجوانان، مدارس پیش دبستانی، مدارس پایه، مدارس استثنایی و مدارس ویژه فرهنگ سامی را شامل می شود. دوره های آموزش آزاد بزرگ سالان نیز توسط مدارس عالی مردمی و همچنین نهادهای آموزش بزرگ سالان برگزار می شود.۴۰ ساعت کاری, حد اقل مرخصی با حقوق ۵ هفته در سال نخستین مرحله نظام آموزشی کشور سوئد مقطع آموزشی پیشدبستانی ویژه نظام آموزش کودکان ردههای سنی زیر ۶سال است.
در سوئد، تمامی برنامههای آموزشی حول هشت هسته موضوعی اعم از آموزش زبان سوئدی به عنوان زبان دوم، زبان انگلیسی، مطالعات اجتماعی، مطالعات مذهبی، ریاضیات، علوم، ورزش، بهداشت و فعالیتهای هنری ارائه میشود.
آموزش پیشدبستانی
با وجودی که مراکز
آموزش پیشدبستانی (کودکستانها و مهدهشای کودک) از اوایل قرن ۱۹ در سراسر کشور سوئد
فعالیت داشتهاند، آموزش فراگیر آن طی دهه ۱۹۷۰ بهوقوع پیوست.
طی سالهای اخیر، درنتیجه ادغام روزافزون مراکز آموزش پیشدبستانی و مراکز ویژه مراقبتی
کودکان، امکانات آموزشی و غیرآموزشی مورد نیاز مراکز مذکور بازبینی شده و به اعمال
تغییراتی در قوانین آموزشی ویژه مقطع آموزش پیشدبستانی منجر شده است.
آموزش ابتدایی دوره آموزش ابتدایی طی آموزش فراگیر ۹ ساله به کودکان ردههای سنی ۷ تا ۱۶ سال ارائه میشود. این در حالی است که در صورت توافق والدین، کودکان از حق آموزش در سن ۶ سالگی برخوردار میشوند. علاوه بر این در شرایط خاص میتوان دوره آموزش کودکان سوئد را تا رده سنی ۸ سال به تعویق انداخت. دورههای آموزش پایه ابتدایی به طور رسمی از سال ۱۸۲۴ در سوئد برگزار شد.
آموزش متوسطه
در مدت ۲۵ سال گذشته، آموزش مقطع متوسطه دستخوش اصلاحات و پیشرفتهای گوناگونی شده است. طی سال ۱۹۷۰ انواع مختلفی از مدارس که عهدهدار مسئولیت برگزاری دورههای آموزش حرفهای و دانشگاهی بوده و در سطوح متوسطه فعالیت داشتند، به صورت یک مدرسه واحد درآمدهاند. مدارس مذکور تمامی جوانان را زیر پوشش خود قرار دادهاند. آزمون نهایی سابق که دانشآموزان را برای مطالعات دانشگاهی آماده مینمود ۲ سال پیش از سال ۱۹۷۰ لغو شد.
آموزش تکمیلی متوسطه در طول قرن نوزدهم، مدارس مقطع تکمیلی آموزش متوسطه، با مدارسی که بیشتر جهتگیری عملی داشتند، ادغام شده و مراکز آموزش متوسطه شکل گرفت. در آغاز قرن بیستم، مقطع آموزش متوسطه خود به ۲ مقطع مقدماتی، متوسطه و تکمیلی تقسیم شد. در مراکز مقدماتی متوسطه زبان لاتین تدریس نشده و بر آموزش عمومی تاکید میشود. این در حالی است که در مراکز تکمیلی آموزش متوسطه، دانشآموزان برای ادامه تحصیل در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی آماده میشوند. مقطع آموزش مقدماتی متوسطه با اخذ گواهینامه پایان دوره به پایان میرسد.
در بسیاری از شهرهای کشور سوئد مدارس مختلط مقدماتی متوسطه ویژه دانشآموزان پسر و دختر تشکیل یافته است. در نتیجه اعمال اصلاحات آموزشی طی سال ۱۹۲۷ دانشآموزان دختر از امکان ورود به مراکز آموزش متوسطه عمومی برخوردار شدند. برنامه های آموزشی مقطع تکمیلی متوسطه در قالب ۱۷ برنامه ملی سازماندهی شده و بر ۸ هسته موضوعی اعم از زبان سوئدی به عنوان زبان دوم، زبان انگلیسی، علوم اجتماعی، علوم مذهبی، ریاضیات، تربیت بدنی، علوم بهداشتی و علوم هنری مشتمل می شود
رتبه علمی نگاه اجمالی به تولیدات علمی سایر کشورها نشان می دهد که بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه جهان رتبه ای بعد از جمهوری اسلامی ایران بدست آورده اند: کشورهای سوئیس، روسیه و سوئد به ترتیب با 19242 مقاله، 18156 مقاله و 16552 مقاله بعد از جمهوری اسلامی ایران در رتبه های 17، 19 و 20 قرار دارند.
تحصيلات دانشگاهي تحصيلات دانشگاهي در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي امكانپذير است. در سوئد 70 مركز آموزش عالي زير نظر وزارت آموزش و علومMinistry of Education and Science فعاليت آموزشي و پژوهشي دارند كه شامل8 دانشگاه جامع،18دانشگاه و مؤسسات آموزش عالي تخصصي و غيره هستند. دفتر ملي پذيرش دانشجوVHS كه دانشگاهها و مراكز آموزش عالي تأسيس كردهاند، فقط مسئول پذيرش دانشجو در سطح كارشناسي است. داوطلبان ورود بهتحصيلات عالي بايد شرايط خاصي را كه دانشكده مربوط دارد احراز كنند. تحصيلات دانشگاهي در كشور متناسب با تحصيلات ديپلم دبيرستاناست، بنابراين گرايش ديپلم در انتخاب رشته دانشگاهي اهميت زيادي دارد.
ارزشیابی تحصیلیمعیارهای
نمرهگذاری خاصی برای تعیین نمرات در مقطع آموزش تکمیلی متوسطه وجود دارد که از آن
جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ قبولی با امتیاز عالی MVG
ـ قبولی با امتیاز متوسط VG
ـ قبولی G
ـ عدم قبولی مردودی IG
آموزش معلمان
آموزش معلمان پيش دبستاني
تا قبل از دهه1960 ، معلمين مقطع آموزش پيش دبستاني در مدارس ويژه آموزش پيش دبستاني آموزش ميديدند. رشد سريع مدارس طي دهههاي1960 و1970منجر به گسترش سريع مراكز آموزش معلمان پيش دبستاني گرديد. در همين اثناء آموزش آموزگاران بيكار بدون وضع مقررات خاصي توسعه يافته و دراشكال مختلفي به اجرا درآمد.لازم به ذكر است كه آموزشهاي فوق مدت زمان 2 سال به طول انجاميده و دردانشكدههاي تربيت معلم و آكادميهاي پيش دبستاني برگزارميگردد.
پذيرش تحصيلي در كشور سوئد دانشآموزان زماني از مجوز ورود به دورههاي آموزش عالي برخوردارميگردند كه ابتدا از كليه شرايط عمومي وسپس شرايط اختصاصي جهت ورود به دانشگاههايا كالجهاي دانشگاهي برخوردار باشند.از جمله مهمترين شرايط عمومي ورود دانشجويان به مقطع آموزش كارشناسي ميتوان به پايان موفقيت آميز برنامه ملي3 ساله مقطع متوسطه ويا دوره هاي آموزش زبان خارجي وسوئدي اشاره نمود. گفتني است آن دسته ازمتقاضياني كه از زبان مادري غير از زبان اسكانديناوي برخوردار باشند، بايد ازاطلاعات كافي درخصوص زبان سوئدي برخوردار باشند. به عنوان مثال از طريق يك دوره يكساله آمادگي اين آشنايي را كسب كرده باشند .مسئوليت پذيرش وگزينش دانشجويان برعهده خود مؤسسات ميباشد. درچارچوبهاي تعيين شده، مؤسسات مذكور از حق تصميمگيري درخصوص شاخصهاي پذيرش دانشجو برخوردار ميباشند. فرايند پذيرش يا بصورت منطقهاي ويا ازطريق سرويس مركزي آژانس ملي آموزش عالي صورت ميپذيرد.
قديميترين دانشگاه سوئد و كشورهاي اسكانديناوي دانشگاه اوپسالا Uppsala طيسال 1477 تأسيس شد.گفتني است در آن اثنا دانشگاه مذكور بر دانشكدههاي فلسفه، حقوق و الهيات مشتمل بوده و مختص دانشجوياني بود كه قادر به ادامه تحصيل در سايردانشگاههاي اروپائي نبودند.طي قرن هفدهم دانشگاه لاند شروع به فعاليت نموده وآموزش عالي برخي از رشتههاي علوم طبيعي را نيز شامل ميگرديد.
دانشگاههای کشور سوئد
در دانشگاههای سوئد دو ترم تحصيلی وجود دارد : 1 . پاییز 2 . بهار (در ترم بهار رشته
ها محدود هستند.) سيستم آموزشی ترمیك و زبان آموزشی در مقطع ليسانس برای اكثر رشتهها
سوئدی است، به استثنای چند رشته معدود در مقطع ليسانس و كل رشتهها در مقطع فوق ليسانس
به زبان انگليسی میباشد و برای ورود به آنها شما بايد مدرک زبان (TOEFL یا IELTS) داشته باشيد.
دانشگاه لوند
اين دانشگاه در سال 1666 تاسيس شد. اين دانشگاه هم اكنون 38000 دانشجو دارد. اين دانشگاه
يكي از بهترين دانشگاه هاي سوئد مي باشد. دانشگاه در شهر لوند كه در جنوب سوئد قرار
دارد قرار گرفته است. اين شهر در نزديكي دانمارك و آلمان است. شهر تاريخي لوند نزديك
شهر مدرن مالمو است. اين شهر 100000 نفر جمعيت دارد كه 38000 نفر از آنها دانشجو هستند
و اين امر محيط آموزشي خوبي در اين شهر به وجود آورده است. دانشگاه لوند 300 واحد مطالعاتي،
50 دوره ي كارشناسي ارشد و زمينه هاي تحقيقاتي دكترا را به زبان انگليسي برگزار مي
كند.
دانشگاه گوتنبرگاين دانشگاه در شهر گوتنبرگ واقع شده است. دانشگاه گوتنبرگ 50000 دانشجو دارد و از دانشگاه هاي عمده و اصلي اروپا مي باشد. همچنين دانشگاه گوتنبرگ با داشتن 8 هيئت علمي و 60 دپارتمان يكي از گسترده ترين دانشگاه ها از نظر رشته و فرصت هاي آموزشي مي باشد. يكي از مشخصه هاي بارز اين دانشگاه داشتن تعامل بين تحقيق و آموزش است. اين دانشگاه همكاري نزديكي با دانشگاه همشهري خود يعني چالمرز دا رد
دانشگاه چالمرزچالمرز در قلب شهر گوتنبرگ واقع است. اين دانشگاه در زمينه ي علوم طبيعي، تكنولوژي و معماري فعاليت دارد. چالمرز با كمپاني هاي سوئدي همكاري در زمينه ي آموزش دارد و اميد وار است در آينده ي نزديك خود را در زمينه هاي فناوري اطلاعات، نانوتكنولوزي و Bioscience قدرتمند تر كند. چالمرز در سال 1829 توسط نيكوكار سوئدي به نام ویلیام چالمرز تاسيس شد و امروزه يكي از بهترين دانشگاه هاي صنعتي در اروپا است.
اساتيد دانشگاهي
از سال تحصيلي1993/1994، كليه دانشگاهها وكالجهاي دانشگاهي كشور سوئد ازحق تصميمگيري درخصوص استخدام كادر آموزش و تأمين كرسيهاي دانشگاهي برخورددارگرديدند. از جمله مهمترين اعضاي آموزشي مراكز آموزشي كشور سوئد ميتوان به پروفسورها ، مدرسين ارشد و مدرسين اشاره نمود. پروفسورها تدريس نيز مينمايند اما در اصل به فعاليتهاي تحقيقاتي مبادرت مينمايند. مدرسين ارشد نيز از مدرك دكتري برخوردار بوده و در زمينه تحقيق وتدريس فعال ميباشند. اين درحاليست كه مدرسين نيازي به برخورداري از مدرك دكتري نداشته و تنها ميبايستي از مهارتهاي لازم درتدريس دانشجويان دوره كارشناسي برخوردار باشند، تا مورد گزينش واقع گردند.
طبق آخرين آمار بدست آمده طي سال 1998، هزينه كلي آموزش بزرگسالان كه توسط دولتهاي محلي تأمين اعتبار ميگردد به 5 هزارميليون كرون سوئدي و براي آموزش زبان مهاجران نيز بر610 ميليون كرون سوئدي بالغ ميگردد.
كادر آموزشي
بالغ بر85500 معلم درمدارس تحت نظارت شهرداري و4300 نفر نيز درمدارس مستقل كشورسوئد فعاليت دارند.تعداد كل معلمين شاغل درمدارس پايه بر89400 معلم بالغ ميگردد. تعداد 37 معلم نيز در مدارس سامي فعاليت دارند. به طور متوسط درمدارس پايه شهرداري به ازاي هر100 دانشآموز 7/6معلم، درمدارس سامي16/9و درمدارس پايه مستقل7/7 معلم فعاليت دارند. به طورمتوسط به ازاي هر 100 دانشآموز 6 /7 معلم اختصاص يافته است. درمدارس شهرداري83/9 درصد معلمين از مدارك علمي برخوردارميباشند. درمدارس مستقل اين رقم بر2/62 درصد بالغ گرديده و متوسط اين رقم براي كليه مدارس پايه بر8/82 درصدبالغ ميگردد. تقريبا سه چهارم كادرمراكز آموزش پيش دبستاني در زمره معلمين ويژه مقطع آموزش پيش دبستاني محسوب ميگردند و اين درحاليست كه بالغ بر 84 درصد از آنان از مدارك علمي ويژه تدريس برخوردار ميباشند. گفتني است كه تعداد كادر مراكز آموزش پيش دبستاني بر8400 نفر و ميانگين كادر آموزشي به ازاي هر 100 نفر 8/7 نفر بودهاست.در بهار سال2000، تعداد 100 هزار نفر از دانشآموزان به اتمام مدارس پايه نائل آمدند.
تحصیل رایگان در سوئدوزير آموزش عالی سوئد توبیاس کرانتز پيشنهاد کرده است که امکان تحصيل رايگان برای دانشجويان مستعد فراهم شود. در عوض اين دانشجويان باید متعهد شوند که پس از پايان تحصيلاتشان در سوئد بمانند و کار کنند.دانشجويان کشورهای خارج از اتحاديه اروپا از پاييز سال آینده برای تحصيل در دانشگاههای سوئد بايد شهريه پرداخت کنند. امّا کميته تحصيلات عالی حزب لیبرال به رهبری کرانتز در تلاش هستند تا برای جذب دانشجويان خارجی کمک هزينههای تحصيلی ويژه نيروهای کار را معرفی کنند. هدف اصلی اين طرح جوانان با استعدادی هستند که قصد دارند تا در رشته های علوم طبيعی و يا موضوعات مرتبط با تکنولوژی تحصيل کنند. بر اساس اين طرح شهريههای اين دانشجويان پرداخت میشود و کمک هزينه زندگی نيز به آنها پرداخت میشود. در عوض آنها متعهد میشوند تا در سوئد بمانند و به مدت چند سال کار کنند. اگر آنها از انجام تعهد خود سرباز زنند، مجبور هستند تا پولهای دريافت کرده را باز پس دهند
با تشکر از استاد مربوطه سرکار خانم نورافشان
عاطفه نجفی علمدارلو _ زهرا قره نژاد
علوم تربیتی گروه
